विदामा आएका युवा विदेश फर्किन थाले, भन्छन्–‘बरु उतै म’रौँला, विदेश जानुको विकल्प पाएनौं’

  • बिनेश खनाल/कमला वस्ती

काठमाडौँ। कोरोनाभाइरसको महामा’रीका कारण वैदेशिक रोजगारीमा गएका धेरै युवाले रोजगारी गुमाए । रोजगारी नभएपछि उनीहरु नेपाल फर्किए । रोजगारी गुमाएर विभिन्न देशमा अलपत्र परेका करिब २० हजार नेपालीलाई सरकारले स्वदेश फर्काइसकेको छ । अझै हजारौंको संख्यामा नेपाली स्वदेश फर्किन चाहेका छन् । तर, यसको विपरित लकडाउनअघि नै नेपाल आएका युवाहरु भने विदेश फर्किन थालेका छन्।

जसरी हुन्छ विदेशमै फर्किने सोच बनाएर उनीहरु श्रम कार्यालयमा श्रम स्वीकृतिका लागि आउन थालेका छन् । सरकारले गएको बिहीबारबाट वैदेशिक रोजगारीको लागि श्रम स्वीकृतिको प्रक्रिया सुचारु गरेको छ । ४ महिनादेखि बन्द श्रम स्वीकृति सुरु भएसँगै अहिले श्रम कार्यालयहरुमा सेवाग्राहीको चाप बढेको छ।

सोमबार डिसीनेपाल टिम श्रम कार्यालय ताहाचल पुग्दा त्यहाँ पुनः श्रम स्वीकृतिका लागि लाइनमा लागेका सयौँ युवायुवतीको एउटै स्वर थियो ‘हामीलाई यहाँ भन्दा विदेशमै ठिक छ ।’ विदेशमा रहेका नेपालीहरू स्वदेश फर्कन खोजिरहेका बेला किन विदेश जान हतार गर्नु भएको ? भन्ने डिसीनेपालको प्रश्नमा अधिकांशको जवाफ थियो– ‘नेपालमा बरु हामीलाई धेरै डर छ, यता कोरोना लाग्यो भने उपचार नपाइन पनि सकिन्छ । उता त कम्पनीले बिमा गरिदिएको हुन्छ । त्यहाँको सरकारले पनि निःशुल्क गुणस्तरीय उपचार गर्छ।’

नेपालमा योग्यता अनुसारको अवसर नभएकाले पनि यहाँ बसेर समयको दुरुपयोग गर्नु बेकार रहेको यूएई फर्कन लागेका सर्लाहीका एक युवा बताउँछन् । सरकारले विदेशबाट फर्केकाहरुलाई स्वदेशमै व्यवस्थापन गछौँ भनेकोप्रति लक्षित गर्दै उनले भने ‘हाम्रो योग्यता अनुसारको अवसर खोइ ?’ नेपालमा उचित पारिश्रमिक नपाइने र कमाइभन्दा महंगी बढी भएकोले आफू विदेश फर्किन चाहेको उनले बताए।

पुनः श्रम स्वीकृति लिन आएका युवाले विदेशमा रहेका नेपालीहरुलाई नआत्तिइ उतै बस्न सुझाव समेत दिए । कम्पनी ठप्प भएर रोजगारी गुमाउनु परे मात्रै स्वदेश फर्कन उनीहरुले सुझाए । ‘भावनामा बहकिएर वा अत्तालिएर फर्किएर यहाँ के गर्ने ? सबै कम्पनी राम्रो नहोला, कसैको भिसा म्याद सकिएको होला । बाध्यतामा भएका फर्कनु पर्छ । तर, कम्पनी राम्रो भएकाहरु, काम चलेकाहरु उतै बस्नुको बिकल्प छैन,’ लाइनमा बसेका एक युवाले भने।

साउदी फर्कन खोजिरहेका अर्का युवा भन्छन– ‘हाम्रो कम्पनी राम्रो छ हामी बिदेश नै जान चाहन्छौ । फर्कन खोज्नेहरु सबैको राम्रो भएर नै हो । कम्पनीले उडान खुल्नासाथ आउन भनेको छ ।’ कोरोना संक्रमण नेपालमा पनि बढिरहेको अवस्थामा मृत्युसँग डराएर बाँच्न नसकिने उनले बताए । फर्कन लागेका उनीहरुमा कोरोना संक्रमणको चिन्ता भने अलिकति पनि देखिँदैन । ‘त्यहाँ पुगेर हामीले दुःख पाउँदैनौँ भन्नेमा हामी ढुक्क छौँ,’ यूएईबाट विदामा आएकी काभ्रेकी एक युवतीले भनिन्, ‘कोरोना भन्दा पनि हाम्रो परिवार चलाउने चिन्ता बढेको छ । हाम्रो आफ्नै व्यवहार हुन्छ, योजना हुन्छ।’

सोमबार श्रमको लागि लाइनमा बसेका सबैजसोले सरकारले उडान पनि खोलिदिनुपर्ने बताएका छन् । ‘हाम्रो कम्पनीले उडान खुल्ने बित्तिकै आउनु भनेर सम्पर्क गरेको छ । यताबाट उडान रोकिनाले मात्रै हामी रोकिएका हौँ,’ कतारबाट बिदामा आएका एक युवाले भने, ‘उडान चाँडै खुलाउन सम्बन्धित निकायको ध्यान जाओस्।’

सोमबार काठमाडौँबाट ४१० जनाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएका छन् । सोमबार एकैदिन ३६३ पुरुष र ४७ जना महिलाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएको वैदेशिक रोजगार कार्यालय ताहचलले जनाएको छ । सरकारले गएको बिहीबारबाट एकपटक विदेश गइसकेकाहरुलाई पुनः सोही काममा फर्किन श्रम स्वीकृति दिन सुरु गरेको हो । नयाँ श्रम स्वीकृति भने दिइएको छैन।

सरकारले पुनः श्रम स्वीकृति दिएपनि उडान नखुल्दा उनीहरु विदेश फर्किन पाएका छैनन् । सरकारले आगामी साउन ७ गतेसम्मका लागि अन्तर्राष्ट्रिय हवाई उडानमा प्रतिबन्ध लगाएको छ । पुनः श्रम स्वीकृती लिएका केही श्रमिक भने सम्भव भएसम्म मंहगो भाडा तिरेर चार्टर्ड फ्लाइटमा फर्कन थालेका छन्।